मेचीनगर अब विकासको ढोका बन्ने दिशामा

नवराज सुवेदी
मेचीनगर । सुदूरपूर्वी सीमामा अवस्थित मेचीनगर नगरपालिका, मुलुकको सीमावर्ती नगर मात्र होइन, यो नेपालको एक महत्वपूर्ण व्यापारिक, सांस्कृतिक र भौगोलिक केन्द्र पनि हो । भारतको पश्चिम बंगालसँग जोडिएको काँकरभिट्टा नाकाले यो नगरलाई ‘पूर्वको ढोका’ को उपनाम दिएको छ । यही भौगोलिक विशेषताका कारण यहाँको पहिचान, व्यापार, यातायात र सेवा क्षेत्रमा छुट्टै बनेको छ ।

मेचीनगरको भौगोलिक बनावट पनि विविधतायुक्त छ । उत्तरमा रमणीय चिया बगानले ढाकिएको इलाका छ भने दक्षिणतिर समथर खेतीयोग्य जमिनहरू छन् । यहाँ गर्मी मौसम लामो हुने र वर्षा राम्रो हुने भएकाले कृषिमा विविधता देखिन्छ । चिया, तरकारी, धान र मकै यस क्षेत्रका प्रमुख उत्पादन हुन् । मेचीनगरको चिया उत्पादनले राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा समेत पहिचान बनाइसकेको छ ।

स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले पछिल्ला वर्षहरूमा उल्लेखनीय सुधार भएको छ । मेचीनगरमा हाल नगर अस्पताल, दर्जनौँ स्वास्थ्य चौकी तथा निजी क्लिनिकहरू सञ्चालनमा छन् । प्रसूति सेवा, आकस्मिक सेवा र सल्यक्रियामा समेत सक्षम अस्पताल छन् । यद्यपि, अझै ग्रामीण वडामा सेवा पु¥याउनुपर्ने चुनौती भने बाँकी नै छ ।

पूर्वाधारको विकासले मेचीनगरलाई समृद्ध नगरतर्फ डोर्याइरहेको छ । काँकरभिट्टा–बाहुनडाँगी, धुलाबारी–थोप्लेविरान, बौद्धमोड–इटाभट्टा सडक निर्माण भएका छन् भने स्थानीय सडक सञ्जाललाई सुधार गर्दै सडकहरूको निर्माण तीव्र रूपमा भइरहेको छ । विद्युत् आपूर्ति, खानेपानी वितरण र फोहोर व्यवस्थापनमा पनि ठुला सुधार भएका छन् । सरकारी कार्यालयहरू डिजिटल प्रणालीमा जाँदैछन् भने निजी क्षेत्रका लगानीकर्ताहरू होटल, विद्यालय र उद्योगमा आकर्षित भइरहेका छन् ।

शिक्षाको क्षेत्रमा पनि मेचीनगरले अग्रगमन गरिरहेको छ । सहरका विभिन्न ठाउँमा निजी तथा सामुदायिक विद्यालयहरू सञ्चालनमा छन् । केही विद्यालयहरूले प्राविधिक र व्यवसायिक शिक्षा पनि दिइरहेका छन्, जसले स्थानीय युवाहरूलाई दक्ष बनाइरहेको छ । उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि यहाँको धुलाबारी क्याम्पस तथा अन्य कलेजहरू मुख्य केन्द्र बन्दै गइरहेका छन् ।

तर, मेचीनगरको विकाससँगै केही चुनौतीहरू पनि देखा परेका छन् । तीव्र शहरीकरणले हरियाली क्षेत्र घटाउँदै लगेको छ भने यातायात व्यवस्थापन अझै व्यवस्थित हुन बाँकी छ । सीमावर्ती क्षेत्र भएकाले तस्करी तथा अवैध कारोबार नियन्त्रण गर्न अझ प्रभावकारी नीति आवश्यक छ ।

समग्रमा हेर्दा, मेचीनगर नगरपालिका एक बदलिँदो सहर हो– जहाँ भौगोलिक सम्भावना, स्वास्थ्य सुधार, पूर्वाधार विस्तार र जनचेतनाको वृद्धि समानान्तर रूपमा अगाडि बढिरहेका छन् । यो नगरको समुन्नत भविष्य सुनिश्चित गर्न योजनाबद्ध विकास, जनसहभागिता र पारदर्शी शासन अनिवार्य हुनेछ । पूर्वको ढोका भनेर चिनिने मेचीनगर अब विकासको ढोका बन्ने दिशामा अग्रसर छ ।