जीर्ण भवनका कारण सिमानाकामा प्रहरी नै असुरक्षित

प्रविण अधिकारी 

झापा । झापाको मेचीनगर–५ स्थित इलाका प्रहरी कार्यालय नकलबन्दा अहिले जीर्ण संरचना, न्यून जनशक्ति र स्रोतसाधनको चरम अभावबीच सञ्चालन भइरहेको छ। नेपाल–भारत सीमा सुरक्षाका लागि स्थापना गरिएको यो प्रहरी कार्यालय आफैं असुरक्षित रहेको छ।

२०३४ सालमा सिमाना प्रहरी चौकीका रूपमा स्थापना भएको यो कार्यालयलाई चार वर्षअघि इलाका प्रहरी कार्यालयमा स्तरोन्नति गरिएको थियो। तर, संरचना र जनशक्ति नबढ्दा कार्यालय अझै चौकी स्तरमै सीमित देखिन्छ।

नियमित दरबन्दीअनुसार २५ जना प्रहरी खटिनुपर्ने भए पनि हाल प्रहरी नायब निरीक्षकको नेतृत्वमा मात्र ८ जना प्रहरी कार्यरत छन्। थोरै संख्यामा रहेका सुरक्षाकर्मीले अवैध ओसारपसार, लागुऔषध कारोबार, आपराधिक गतिविधि नियन्त्रण र सीमापार आवागमनजस्ता चुनौतीपूर्ण कार्यभार सम्हाल्नुपर्ने अवस्था छ। एकातर्फ यतिका जिम्मेवारी काँधमा छ भने अर्कोतर्फ न आनन्दले सुत्न नै सकिन्छ। पानी पर्दा सबै पानी भवनभित्र चुहिन्छ भने घाम लाग्दा माथिबाट सिमेन्ट र बालुवा बर्बर झरेर ओछ्यान भरिन्छ। प्रहरीहरु यो भवनमा चौबीसै घण्टा असुरक्षित छन्।

सात कठ्ठा क्षेत्रफलमा फैलिएको कार्यालय भवन जीर्ण बनेको छ। छाना चुहिने, भित्तामा चिस्यान जम्ने र वर्षायाममा सामान्य काम गर्न पनि कठिन हुने अवस्था रहेको प्रहरी स्रोत बताउँछ।

स्थानीयवासी सुरज तामाङ भन्छन्, “प्रहरी आफैं असुरक्षित भएको ठाउँमा जनताको सुरक्षा कसरी सुनिश्चित हुन्छ ? राज्यले तत्काल ठोस पहल गर्नुपर्छ।”

भारतसँगको खुला सीमाका कारण नकलबन्दा क्षेत्रमा लागुऔषध कारोबार, तस्करी र अवैध आवतजावत बढ्दो चुनौती बनेको छ। सीमित स्रोतसाधनका कारण प्रहरीलाई लगातार निगरानीमा समस्या परेको छ। यसअघि पनि यो क्षेत्रमा लागुऔषध कारोबारमा संलग्न समूहहरू पक्राउ परेका थिए।

स्थानीयवासी र जनप्रतिनिधिहरूले पटक–पटक नयाँ भवन निर्माण, जनशक्ति थप र उपकरण उपलब्ध गराउन माग गरे पनि संघीय, प्रदेश र स्थानीय सरकारबीचको समन्वय अभावमा ठोस पहल हुन सकेको छैन।

पूर्व प्रहरी अधिकारी एवम् हालका जनप्रतिनिधि पुष्पकुमार गेलालका अनुसार, “यो समस्या प्रहरी मात्र होइन, राज्यकै सुरक्षा संकटसँग जोडिएको हो। सीमामा बलियो सुरक्षा संरचना बिना शान्ति र नियन्त्रण सम्भव छैन।”

जिल्ला प्रहरी कार्यालय झापाका प्रवक्ता डीएसपी खगेन्द्रबहादुर खड्काले नकलबन्दा प्रहरी कार्यालयको अवस्थाबारे सम्बन्धित निकायमा जानकारी दिइसकिएको बताए। उनका अनुसार, जीर्ण कार्यालयहरूको पुनर्निर्माणका लागि पहल भए पनि बजेट अभावका कारण कार्यान्वयनमा ढिलाइ भएको हो।

सीमावर्ती सुरक्षा संवेदनशील रहेको बेला नकलबन्दा प्रहरी कार्यालयको जीर्ण अवस्था, न्यून जनशक्ति र अपर्याप्त उपकरणले प्रहरीको मनोबल र कार्यक्षमता दुवै प्रभावित भएको बताइन्छ।